Wydanie specjalne nr 53

Podróże służbowe – polecanie i rozliczanie

O tym czy dany wyjazd jest w praktyce podróżą służbową decydują strony umowy o pracę poprzez odpowiednie określenie miejsca pracy w umowie. Jednak miejsce to powinno odzwierciedlać rzeczywisty punkt lub obszar, w którym pracownik zazwyczaj świadczy pracę. W przypadku pracowników mobilnych może więc to być pewien obszar. Odrębne zasady w tym zakresie mają też kierowcy. Sprawdź.

182

Zmiana stanu zatrudnienia – kiedy utworzymy PPK?

Prezydent podpisał ustawę wprowadzającą pracownicze plany kapitałowe. A zatem wiemy już na pewno, że w połowie przyszłego roku pierwsi pracodawcy utworzą PPK. Przy okazji powstała jednak wątpliwość, Kiedy pracodawca utworzy PPK, jeśli stan zatrudnienia ulega zmianie. Sprawdź, co w tej sprawie uważa Ministerstwo Finansów.

Wypłata na konto – kogo musimy informować w styczniu?

Będziemy mieli czas do 21 stycznia 2019 r. na wręczenie obowiązkowej informacji dla pracowników, którzy dotąd nie otrzymywali wynagrodzenia na rachunek bankowy.

TK: nadal będzie limit 30-krotności

Maksymalny limit podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie będzie zniesiony od 1 stycznia 2019 r. Tak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 listopada 2018 r. (sygn. akt: Kp 1/18).

181

Komu po 22 listopada br. aktualizujemy informację z art. 29 kp?

Jeśli umowa terminowa przekształca się w bezterminową w dniu 22 listopada 2018 r., to zazwyczaj szybciej uzyska 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Czyli trzeba będzie w ciągu 30 dni od takiej zmiany zaktualizować informację o warunkach zatrudnienia. Sprawdź, kiedy taka aktualizacja jest konieczna.

180

Uwaga na podnoszenie ciężkich przedmiotów!

Nadmierny wysiłek pracownika przy podnoszeniu (przenoszeniu) ciężkich przedmiotów - w ramach wykonywania zadań służbowych  - może być kwalifikowany jako zewnętrzna przyczyna wypadku przy pracy, nawet wtedy, gdyby w zakładzie pracy przestrzegano obowiązujących w tym zakresie norm BHP. Tak wynika z wyroku SN z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt III PK 45/17.

Płaca była nierówna – były pracownik może żądać odszkodowania

Jeśli pracodawca naruszył zasadę równego wynagradzania za taką samą pracę pracownik (lub były pracownik) może domagać się odszkodowania. Na jakich zasadach? Wiele wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II PK 37/17.

Pracodawcy „50-„ z uprawnieniami służby bhp

W 2019 roku więcej niż obecnie pracodawców ma uzyskać możliwość samodzielnego (bez bhp-owca) wykonywania zadań służby bhp.

179

Zwalniamy pracownika niezdolnego do pracy – na co uważać?

Zdarza się, że lekarz orzeknie niezdolność do pracy pracownika – i wypowiadamy mu z tego tytułu umowę o pracę. W okresie wypowiedzenia nie może oczywiście pracować na swoim stanowisku. Przysługuje mu jednak wówczas wynagrodzenie przestojowe. Na co jeszcze uważać przy zwalnianiu pracownika, który ma orzeczoną niezdolność do pracy? Wiele wyjaśnił SN w wyroku z 14 marca 2018 r., sygn. akt II PK 357/16.

Właściciel zmarł – zarządca sukcesyjny uratuje etaty

Jeśli umiera osoba fizyczna zatrudniająca pracowników, stosunki pracy wygasają. Jednak wkrótce przed takim skutkiem może uratować pracowników tzw. zarządca sukcesyjny. Będzie on zarządzał przedsiębiorstwem do czasu jego przejęcia przez spadkobierców. Odpowiednie przepisy są już uchwalone i wejdą w życie 25 listopada br.

Wydanie specjalne nr 52

Pracownicy chronieni przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę

W ostatnich latach mieliśmy dużo zamieszania z ochroną przedemerytalną – jej początkiem i końcem – w związku ze skróceniem wieku emerytalnego. Jednak osoby w wieku przedemerytalnym to tylko część pracowników, którzy nie muszą bać się zwolnienia z pracy. Poza nimi jest jeszcze co najmniej  kilkadziesiąt innych kategorii osób, którym  pracodawca nie może wypowiedzieć  umowy o prace  lub  rozwiązać z nimi stosunku pracy. Zlekceważenie tych zakazów  może firmę drogo kosztować. Sprawdź, jakie są zasady tej ochrony w różnych przypadkach.   

178

Szkolenia bhp – jak przy ich organizowaniu nie naruszyć ochrony danych osobowych?

Zgodnie z zasadą minimalizacji przetwarzania danych (wynikającą z RODO) przetwarzamy tylko te dane, które są konieczne i tylko w koniecznym zakresie. Dlatego niektóre dane np. związane ze szkoleniami bhp wprawdzie nadal możemy przetwarzać – ale już z większą ostrożnością.

PUE ZUS – zmiany w związku z e-ZLA

Od sierpnia jest dostępna nowa wersja portalu PUE ZUS. Pojawiło się kilka zmian związanych z otrzymywaniem elektronicznych zwolnień lekarskich. Przyjrzyjmy się szczegółom.

177

Za dużo zapłaciliśmy pracownikowi. Czy odzyskamy nadwyżkę?

Pracownik, będący w dobrej wierze, który „skonsumował” środki pieniężne uprzednio pobrane tytułem niesłusznie zawyżonego wynagrodzenia, nie musi ich zwracać. Więcej szczegółów podaje Sąd Najwyższy w wyroku z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II PK 351/16.

UODO przygotuje wytyczne dla pracodawców

Stosowanie przepisów o ochronie danych osobowych wciąż budzi różnego rodzaju wątpliwości – zauważa UODO.

Nie wystarczy oznaczony rezultat by zawrzeć umowę o dzieło

Aby można było zawrzeć umowę o dzieło, musi ono być oznaczone. Dlatego na przykład z nauczycielem języków zasadniczo nie można zawrzeć umowy o dzieło, także w przypadku, gdy jest jakiś oznaczony efekt końcowy zajęć, np. inscenizacja teatralna. Więcej szczegółów podał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 7 czerwca 2018 r. sygn. akt II UK 293/17.

176

Typujemy osoby do zwolnień na podstawie ocen? Pilnujmy jasnych i sprawiedliwych kryteriów oceniania

Jeśli związek przekaże wadliwą informację o liczbie swoich członków, a wada polega także na złożeniu informacji z naruszeniem statutu związku zawodowego, powoduje to skutki takie jak brak informacji – np. w postaci braku ochrony działaczy związkowych. Tak orzekł Sąd Okręgowy w Szczecinie w wyroku z 28 marca 2018 r., sygn. akt VI Pa 90/17.

Kiedy powołamy się na zasady współżycia społecznego?

Sąd nie zawsze przywróci wadliwie zwolnionego pracownika chronionego (np. działacza związku). Czasem zamiast go przywrócić powinien zasądzić odszkodowanie – ze względu na zasady współżycia społecznego. Ale niełatwo jest je wykazać. Wiele na ten temat można wywnioskować z wyroku SN z 22 lutego 2018 r., sygn. akt II PK 356/16.

Więcej zawodów z kosztami 50%

Przyjęta 15 czerwca nowelizacja ustawy o PIT rozszerza katalog zawodów, które w ramach wykonywanych prac twórczych będą mogły korzystać z 50% kosztów uzyskania przychodu.

Wydanie specjalne nr 51

Przyczyny rozwiązania umowy (za wypowiedzeniem i dyscyplinarnego) – wnioski z wyroków SN

W przypadku zwalniania pracownika bez wypowiedzenia z jego winy (dyscyplinarnie) trzeba szczególnie uważać. W bardzo wielu przypadkach sądy kwestionują bowiem ten tryb rozwiązania umowy. Kiedy przewinienie pracownika jest już na tyle poważne, że uzasadnia dyscyplinarkę? Na przykład wiadomo, że kradzież mienia firmowego jest ciężkim naruszeniem. Ale co z usiłowaniem kradzieży (udaremnionym)? Często trudno tu wyznaczyć granicę. Z pomocą przychodzi jednak bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego.

175

Kto może pracować w kilku krajach na raz?

Jeśli pracownik pracuje w kilku krajach UE jednocześnie, może być objęty polskimi ubezpieczeniami społecznymi. Jednak odnosi się to wyłącznie do takich pracowników mobilnych, którzy muszą przemieszczać się między państwami. Tak wynika z wyroku SN z 9 maja 2018 r., sygn. akt II UK 150/17.

Kiedy konflikt interesów może powodować dyscyplinarkę?

Pracownik nie powinien nieuczciwie wykorzystywać swojej pozycji zawodowej do załatwiania swoich spraw prywatnych. W niektórych przypadkach takie zachowanie uzasadnia nawet zwolnienie dyscyplinarne. W jakich? Przykład podał Sąd Najwyższy w wyroku z 14 listopada 2017 r.,II PK 314/16).

Jak „działają” w praktyce nowe uprawnienia rodziców niepełnosprawnych dzieci?

Od 6 czerwca 2018 r. pracujący na etatach rodzicie i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci mają nowe uprawnienia związane m.in. z czasem pracy, czy świadczeniami z ubezpieczenia społecznego. Część z nich będzie przysługiwała zatrudnionym nawet mimo ukończenia przez dziecko 18 lat.

174

Zleceniobiorcy będą mogli zostać związkowcami

W obecnym stanie prawnym tworzyć i przystępować do związków zawodowych mogą tylko pracownicy. Jednak wkrótce takie uprawnienia uzyskają także inne osoby wykonujące pracę zarobkową. Zaś prawo przystąpienia do istniejących związków uzyskają też m.in. stażyści lub wolontariusze, o ile możliwość taką przyzna im związkowy statut.

Wyższy ryczałt dla nauczyciela za granicą

Stawka ryczałtu należnego nauczycielom skierowanym lub delegowanym do wykonywania pracy poza granicami Polski ma być wyższa. Tak zakłada projekt rozporządzenia MEN.

173

„Urlopowe” dyrektora szkoły – potwierdzono praktykę

Ustaloną praktykę dotyczącą liczenia wynagrodzenia urlopowego dyrektora szkoły potwierdziła ostatnia nowelizacja rozporządzenia MEN w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli.

Urzędy pracy mają być bardziej elastyczne

Ministerstwo pracy przygotowuje nową ustawą o rynku pracy. Chodzi o to, aby lepiej dostosować urzędy pracy do lokalnych potrzeba, a także by lepiej służyły zarówno poszukującym pracy, jak i pracodawcom – mającym coraz większe problemy z wakatami.

Samozatrudnieni – od 2019 r. z niższym ZUS-em?

ZUS ma być niższy, bardziej proporcjonalny, przy niższych wysokościach do 2,5-krotności wynagrodzenia minimalnego, trochę wyższy dla tych, którzy mają wyższy przychód – bardziej sprawiedliwy i bardziej akceptowalny – tak zapowiedział premier Mateusz Morawiecki.

Wydanie specjalne nr 50

Działalność socjalna pracodawcy (fundusz socjalny lub świadczenie urlopowe)

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS) muszą tworzyć pracodawcy zatrudniający co najmniej 50 (przed 2017 r. – 20) osób w przeliczeniu na pełne etaty, a także pracodawcy sfery budżetowej – niezależnie od liczby zatrudnionych. Mniejsi pracodawcy mogą zamiast ZFŚS wypłacać świadczenia urlopowe (mogą jednak całkiem zrezygnować z działalności socjalnej – i nie wypłacać świadczeń urlopowych – jeśli przekażą pracownikom informację o tym do końca stycznia danego roku kalendarzowego).

172

Wynagrodzenie pracowników samorządowych – nowe rozporządzenie

Najpóźniej w maju 2018 r. musi wejść w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (gdyż stare przestaje obowiązywać). Pojawił się już odpowiedni projekt w tej sprawie. Jakie zmiany przewiduje w porównaniu z dotychczasowym rozporządzeniem?

Pracownik do 30. roku życia – dłużej z refundacją?

Czy okres, w którym urzędy pracy refundują część kosztów związanych z zatrudnieniem osoby do 30. roku życia będzie kontynuowany? Do Sejmu wpłynął poselski projekt ustawy w tej sprawie.

PIP kontroluje zakaz handlu w niedzielę

Już od 11 marca, czyli od pierwszej z niedziel objętych zakazem zatrudnienia w placówkach handlowych, inspekcja pracy intensywnie sprawdza przestrzeganie tego zakazu.

171

Zbyt szybki wniosek nie pozbawi refundacji składek z PFRON

Niepełnosprawni prowadzący działalność gospodarczą oraz niepełnosprawni rolnicy będą mogli otrzymać refundację składek z PFRON, także w razie opłacenia ich w całości w dniu złożenia wniosku o refundację. Tak wynika z nowelizacji ustawy o rehabilitacji (…) osób niepełnosprawnych.

Zakaz handlu w niedzielę – PIP wyjaśnia nowe przepisy

Przepisy zabraniające zatrudniania w handlu w święta zaczęły obowiązywać. Jednocześnie inspekcja pracy w porozumieniu z ministerstwem pracy wydała oświadczenie, w którym wyjaśnia, jak rozumie nowe przepisy w różnych wątpliwych przypadkach. Poznaj wyjaśnienia inspekcji pracy, a także sprawdź w tabeli, które niedziele są objęte zakazem w 2018 roku.

Projekt nowego Kodeksu pracy – na ukończeniu

Już po zamknięciu tego numeru, ale jeszcze w marcu Komisja Kodyfikacyjna Prawa Pracy ma ogłosić projekty dwóch nowych kodeksów pracy („zwykłego” i zbiorowego). Ale jeszcze zanim to nastąpi, dotarły do publicznej wiadomości różne nowe rozwiązania zaproponowane przez komisję. Wiele z nich dość ostro krytykują Pracodawcy RP. Ministerstwo pracy studzi jednak nastroje.

170

Zmiany w aktach osobowych podpisane

Krótszy okres przechowywania akt oraz elektroniczne akta osobowe – to wszystko jest już pewne. 5 lutego prezydent podpisał nowelizację Kodeksu pracy. Jednak wejdzie ona w życie dopiero 1 stycznia 2019 r.

Zakaz handlu w niedzielę – jak wpłynie na czas pracy?

Od 1 marca 2018 r. granice czasowe niedzieli na potrzeby zakazu zatrudniania w tym dniu obejmą godziny 00.00-24.00. A jednocześnie na potrzeby rozliczania dozwolonej pracy w niedzielę pozostaną w Kodeksie pracy granice niedzieli od 6.00 do 6.00 w kolejnym dniu (przy założeniu, że pracodawca nie przesunie tych godzin w swoich przepisach). Jakie będzie to miało skutki w praktyce? Sprawdź na przykładach

Wydanie specjalne nr 49

Zwalnianie pracowników z przyczyn ich niedotyczących - przyczyny, odprawy, ochrona

Zdarza się, że np. z powodu niższych obrotów czy potrzeby oszczędności musimy dokonać redukcji stanowisk. Często też potrzeba redukcji etatów wynika nie tyle z ciężkiej sytuacji finansowej, co po prostu z decyzji pracodawcy do tego, że reorganizujemy strukturę zakładu, zamykamy jakiś oddział, zmieniamy profil działalności, oddajemy część kompetencji firmie zewnętrznej itd.Wszystko to są przyczyny nie leżące po stronie pracownika, zwane niekiedy przyczynami organizacyjnymi czy ekonomicznymi (choć – jak wspomniano – nie zawsze chodzi w nich tylko o oszczędności).Każdy pracodawca ma prawo dokonywać zmian organizacyjnych i – jeśli jest to konieczne - zwalniać z tego tytułu pracowników. Jednak pracodawcy zatrudniający co najmniej 20 pracowników podlegają w tej kwestii odrębnym regulacjom:- z jednej strony mają dodatkowe obowiązki – konieczność wypłaty odpraw (zwanych niekiedy „ekonomicznymi”), a w przypadku zwolnień grupowych – także obowiązek stosowania specjalnej procedury (str. 4-5)- z drugiej strony mają pewne ułatwienie – ustawa w niektórych przypadkach osłabia ochronę przed wypowiedzeniem umowy w przypadku wielu kategorii pracowników, np. pozwala na wręczenie wypowiedzenia zmieniającego w sytuacjach, w których Kodeks pracy tego zabrania (str. 20).Odrębności wynikają z ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1474, ze zm.), zwana dalej „ustawa z 13 marca 2003 r.” Nazywa się ją niekiedy ustawą o zwolnieniach grupowych – choć odnosi się ona także do zwolnień indywidualnych.Ustawa ta ma zastosowanie w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron.Istotna są więc przede wszystkim 2 rzeczy. Po pierwsze, czy zakład zatrudnia co najmniej 20 osób, Po drugie – czy przyczyna zwolnienie nie dotyczy pracownika (w przypadku zwolnień indywidualnych musi to być przyczyna wyłącznie niedotycząca pracownika). Wówczas wiemy, że stosujemy ustawę z 13 marca 2003 r. Wszystko to szczegółowo wyjaśniamy w obecnym numerze specjalnym, wskazując także m.in.: jak prawidłowo zapisać przyczynę niedotyczącą pracownika i jakie są przykłady takich przyczyn, jak przeprowadzić zwolnienie grupowe i indywidualne, kto jest chroniony przed tego typu zwolnieniami, jak prawidłowo naliczyć i wypłacić odprawę, co zapisać w świadectwie pracy.  

169

Urlopy nauczycieli – co się zmieniło?

O noworocznej nowelizacji Karty nauczyciela pisaliśmy już w numerze listopadowo-grudniowym. Obecnie podajemy jednak więcej szczegółów co do zmian „urlopowych”. Co mamy nowego w tym zakresie?

Nowy grant na opiekuna osoby niepełnosprawnej

Pracodawca lub przedsiębiorca może od 2018 roku ubiegać się o grant na telepracę na zatrudnienie skierowanego bezrobotnego opiekuna osoby niepełnosprawnej.

168

ZFŚS w 2018 r. – jak w 2017 r.

Odpis na fundusz socjalny w 2018 roku zostanie utrzymany na poziomie obowiązującym w 2017 roku. Tak wynika z projektu ustawy okołobudżetowej.

Zakaz handlu w niedzielę – co poprawił Senat?

Placówki handlowe, w których przeważa działalność gastronomiczna będą mogły zatrudniać pracowników w niedziele. To jedna z poprawek wprowadzonych przez Senat.

W 2018 r. nie będzie już rozliczenia PIT-40

Jeśli chodzi o dochody uzyskane za 2017 r. płatnicy nie muszą już sporządzać rocznego obliczenia podatku pracownika na formularzu PIT-40.